گر عبارت «سلولهای زامبی» را شنیدهاید، احتمالاً تصور کردهاید که با یک فیلم علمیتخیلی روبهرو هستید؛ اما این اصطلاح در دنیای پزشکی و مراقبت از پوست کاملاً واقعی است.
سلولهای زامبی یا سلولهای پیر (Senescent Cells)، سلولهایی هستند که بر اثر افزایش سن یا عوامل آسیبزا، دیگر تقسیم نمیشوند، اما برخلاف حالت طبیعی، از بین هم نمیروند و در بافت پوست باقی میمانند.
متخصصان میگویند این سلولها به مرور زمان ترکیبات التهابی تولید میکنند که میتوانند به کلاژن و الاستین پوست آسیب برسانند. در نتیجه، پوست بهتدریج استحکام خود را از دست میدهد و نشانههایی مانند چینوچروک، افتادگی و کاهش انعطافپذیری ظاهر میشوند.
قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور خورشید، آلودگی هوا، استرس، آسیبهای سلولی و حتی روند طبیعی افزایش سن، از مهمترین عوامل ایجاد این سلولها هستند. پژوهشگران معتقدند تجمع بیش از حد این سلولها میتواند باعث التهاب مزمن و اختلال در فرآیند ترمیم پوست شود.
یکی دیگر از نکات جالب این تحقیقات، ارتباط احتمالی سلولهای زامبی با سلامت مو است. برخی متخصصان بر این باورند که التهاب ناشی از این سلولها میتواند بر عملکرد فولیکولهای مو تأثیر بگذارد و در نازک شدن موها نقش داشته باشد. البته این موضوع هنوز در مراحل اولیه تحقیقات قرار دارد.
اما آیا میتوان این سلولها را از بین برد؟
پاسخ کوتاه این است: هنوز نه. دانشمندان میگویند تحقیقات درباره حذف یا کنترل این سلولها همچنان ادامه دارد و تاکنون هیچ روش قطعی برای معکوس کردن این فرآیند در پوست انسان تأیید نشده است.
با این حال، متخصصان چند راهکار را برای کاهش تأثیر این سلولها پیشنهاد میکنند:
استفاده روزانه از ضدآفتاب
مصرف محصولات حاوی رتینول
استفاده از آنتیاکسیدانهایی مانند ویتامین C
خواب کافی
فعالیت بدنی منظم
کاهش استرس و التهاب مزمن بدن
به نظر میرسد در آینده، درمان سلولهای زامبی به یکی از مهمترین حوزههای تحقیقات ضدپیری تبدیل شود؛ حوزهای که میتواند تعریف ما از مراقبت از پوست را برای همیشه تغییر دهد.