فست متناوب یا محدود کردن زمان غذا خوردن، در سالهای اخیر به یکی از داغترین موضوعات حوزه تغذیه و کاهش وزن تبدیل شده است. بسیاری از افراد به جای شمردن کالری، ساعات مشخصی را برای خوردن غذا تعیین میکنند و در باقی ساعات روز چیزی نمیخورند.
اما آیا این روش واقعاً بهتر از رژیمهای معمول است؟
یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز منتشرشده توسط گروه Cochrane، نتایج ۲۲ کارآزمایی تصادفیسازیشده با بیش از ۱۶۰۰ شرکتکننده را بررسی کرده است. پژوهشگران دریافتند فست متناوب در مقایسه با توصیههای معمول غذایی یا نداشتن مداخله، تفاوت قابلتوجهی در کاهش وزن ایجاد نمیکند.
این یافته به معنای بیاثر بودن فست متناوب نیست. افرادی که این روش را دنبال میکنند همچنان ممکن است وزن کم کنند؛ مسئله این است که شواهد فعلی نشان نمیدهند محدود کردن ساعات غذا خوردن، بهخودیخود مزیت چشمگیری نسبت به کاهش کالری یا توصیههای استاندارد غذایی داشته باشد.
یکی از دلایل احتمالی این است که فست متناوب برای برخی افراد نوعی ساختار ساده ایجاد میکند. به جای اینکه فرد دائماً مقدار کالری غذاها را محاسبه کند، فقط یک بازه زمانی مشخص برای خوردن دارد. همین سادگی میتواند رعایت رژیم را برای بعضی افراد آسانتر کند.
از طرف دیگر، نتیجه تحقیقات به این معنا نیست که یک مدل فست برای همه مناسب است. روشهای مختلفی از فست متناوب وجود دارد؛ از محدود کردن غذا خوردن به چند ساعت مشخص در روز گرفته تا الگوهایی که در آنها روزهای روزهداری با روزهای عادی ترکیب میشوند.
پژوهشگران همچنین تأکید کردهاند که مطالعات موجود از نظر نوع فست، مدت زمان مداخله و ویژگی شرکتکنندگان با یکدیگر متفاوت هستند. بنابراین نمیتوان نتیجه گرفت تمام انواع فست متناوب دقیقاً یک اثر دارند.
نکته مهم دیگر این است که کاهش وزن تنها معیار سلامت نیست. کیفیت مواد غذایی، دریافت پروتئین و فیبر، فعالیت بدنی، خواب و توانایی فرد برای ادامه دادن یک الگوی غذایی در بلندمدت نیز اهمیت دارند.
به همین دلیل، تصویر علمی فعلی با چیزی که گاهی در شبکههای اجتماعی دیده میشود متفاوت است. فست متناوب نه یک روش جادویی برای لاغری است و نه الزاماً روشی بیفایده؛ بلکه یکی از الگوهای غذایی است که ممکن است برای بعضی افراد قابلاجرا و برای برخی دیگر دشوار باشد.
در نهایت، مهمترین سؤال شاید این نباشد که «فست متناوب بهتر است یا نه؟» بلکه این باشد که کدام الگوی غذایی سالم، متعادل و قابلادامه است و فرد میتواند در طولانیمدت به آن پایبند بماند.
تحقیقات جدید درباره فست متناوب نشان میدهد این روش ممکن است به کاهش وزن کمک کند، اما برتری مشخصی نسبت به رژیمهای معمول ندارد.