به گزارش کازمتیک آنلاین، رژیم غذایی سالهاست بهعنوان یکی از عوامل احتمالی مؤثر بر سلامت پوست مورد بررسی قرار میگیرد و یکی از پرسشهای رایج این است که آیا مصرف زیاد قند میتواند باعث ایجاد یا تشدید آکنه شود؟
بر اساس گزارشی از دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، برخی شواهد پژوهشی نشان میدهد مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین ممکن است با افزایش آکنه ارتباط داشته باشد.
در یکی از مطالعات که بیش از ۲۴ هزار نفر را مورد بررسی قرار داده، مصرف غذاهای پرقند و پرچرب و همچنین شیر گاو با بروز آکنه ارتباط نشان داده است.
با این حال، وجود چنین ارتباطی به معنای اثبات رابطه مستقیم علت و معلولی نیست و نتایج همه مطالعات نیز در این زمینه یکسان نبوده است.
قند چگونه ممکن است بر پوست اثر بگذارد؟
یکی از فرضیههای مطرحشده این است که مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین باعث افزایش سریع قند خون میشود.
این افزایش میتواند با ایجاد التهاب و همچنین افزایش تولید سبوم یا چربی پوست همراه شود؛ دو عاملی که در شکلگیری و تشدید آکنه نقش دارند.
افزایش قند خون همچنین میتواند سطح فاکتور رشد شبهانسولینی نوع یک یا IGF-1 را افزایش دهد. افزایش این فاکتور ممکن است فعالیت غدد چربی پوست را تحریک کرده و احتمال بسته شدن منافذ را بیشتر کند.
نظریه دیگری نیز به تأثیر رژیم غذایی پرقند بر سطح آندروژنها مربوط میشود. افزایش بیش از حد این هورمونها میتواند در برخی افراد زمینه بروز آکنه را تقویت کند.
آکنه فقط به تغذیه مربوط نیست
با وجود توجه به نقش احتمالی قند، آکنه یک مشکل چندعاملی است.
سن و مرحله زندگی، تغییرات هورمونی، چرخه قاعدگی، بارداری و یائسگی، برخی بیماریها، داروها، سیگار و حتی نوع محصولات آرایشی و مراقبت از پوست میتوانند در ایجاد یا تشدید آکنه نقش داشته باشند.
برخی محصولات آرایشی و مراقبتی که دارای ترکیبات کومدوژنیک یا مسدودکننده منافذ هستند نیز ممکن است در افراد مستعد باعث افزایش جوش شوند.
از سوی دیگر، برخی اختلالات هورمونی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک و همچنین مصرف بعضی داروها میتوانند با بروز آکنه همراه باشند.
چگونه بفهمیم قند روی آکنه ما اثر دارد؟
آزمایش مشخصی برای تشخیص «آکنه ناشی از قند» وجود ندارد.
افرادی که تصور میکنند مصرف مواد غذایی شیرین باعث تشدید جوشهایشان میشود، میتوانند با نظر پزشک تغییرات کوچک و تدریجی در رژیم غذایی خود ایجاد کنند و همزمان وضعیت پوست را زیر نظر داشته باشند.
ثبت عواملی مانند خواب، استرس، تغییرات هورمونی، رژیم غذایی و داروها نیز ممکن است به شناسایی الگوهای احتمالی کمک کند.
البته متخصصان تأکید دارند که محدود کردن یا ثبت وسواسگونه مواد غذایی برای همه افراد مناسب نیست و بهویژه افرادی که سابقه اختلالات خوردن دارند، بهتر است چنین تغییراتی را با نظر پزشک یا متخصص تغذیه انجام دهند.
کاهش قندهای افزوده میتواند نقطه شروع باشد
در صورتی که فرد به ارتباط میان مصرف قند و تشدید آکنه مشکوک باشد، کاهش قندهای افزوده میتواند یکی از تغییرات ساده در الگوی غذایی باشد.
نوشابههای شیرین، دسرها، برخی نوشیدنیهای آماده، محصولات پختهشده و بسیاری از خوراکیهای فرآوریشده میتوانند حاوی مقادیر قابل توجهی قند افزوده باشند.
جایگزینی آنها با آب، نوشیدنیهای بدون شکر، چای و قهوه بدون قند و محصولات غذایی کمشیرینتر میتواند به کاهش مصرف قند کمک کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
آکنه تنها یک مسئله ظاهری نیست و در موارد شدید میتواند بر اعتمادبهنفس و سلامت روان فرد نیز اثر بگذارد.
اگر جوشها عمیق، دردناک یا ماندگار باشند، جای زخم ایجاد کنند یا همراه با نشانههایی مانند تغییرات غیرعادی وزن، ریزش یا رشد غیرطبیعی مو و بینظمی قاعدگی باشند، مراجعه به پزشک ضروری است.
همچنین اگر مراقبتهای معمول خانگی نتیجهای نداشته باشد، بهتر است علت اصلی آکنه توسط متخصص بررسی شود.
مطالعات نشان میدهند مصرف زیاد قند ممکن است در برخی افراد با تشدید آکنه ارتباط داشته باشد، اما هنوز نمیتوان قند را علت مستقیم و قطعی آکنه دانست.
سلامت پوست تحت تأثیر مجموعهای از عوامل ژنتیکی، هورمونی، تغذیهای و سبک زندگی قرار دارد؛ بنابراین حذف خودسرانه گروههای غذایی یا نسبت دادن تمام موارد آکنه به یک عامل، رویکرد علمی دقیقی نیست.