کازمتیک آنلاین – سازمان غذا و دارو نسبت به احتمال بروز حساسیت پوستی ناشی از برخی نگه‌دارنده‌های مورد استفاده در شامپوها و محصولات شوینده هشدار داده و از مصرف‌کنندگان، به‌ویژه افراد دارای پوست حساس و سابقه اگزما، خواسته است فهرست ترکیبات محصولات را پیش از خرید بررسی کنند.
به گزارش ایفدانا، دکتر بهروز اکبری، معاون اداره کل فرآورده‌های آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو، از متیل‌ایزوتیازولینون (MIT یا MI) و متیل‌کلروایزوتیازولینون/کلرومتیل‌ایزوتیازولینون (CMIT/MCI) به‌عنوان دو نگه‌دارنده‌ای نام برد که ممکن است در برخی شامپوهای سر و بدن و شوینده‌ها مورد استفاده قرار گیرند.
وجود نگهدارنده در بسیاری از فرمول‌های حاوی آب ضروری است؛ زیرا بدون یک سیستم نگهدارنده مؤثر، باکتری‌ها، مخمرها و کپک‌ها می‌توانند در محصول رشد کنند و خود به یک خطر ایمنی تبدیل شوند. بنابراین موضوع، حذف ساده همه نگه‌دارنده‌ها نیست، بلکه انتخاب سیستم مناسب و استفاده از آن در غلظت ایمن و مؤثر است. منابع تخصصی اروپایی نیز بر نقش نگه‌دارنده‌ها در جلوگیری از فساد میکروبی محصولات آرایشی تأکید می‌کنند.
MIT و CMIT در عین اثربخشی ضد میکروبی، به دلیل پتانسیل ایجاد درماتیت تماسی آلرژیک سال‌هاست مورد توجه متخصصان پوست و نهادهای تنظیم‌گر قرار دارند. علائم حساسیت می‌تواند به شکل خارش، قرمزی، سوزش، التهاب، خشکی یا پوسته‌ریزی ظاهر شود و در فردی که قبلاً نسبت به این ترکیبات حساس شده است، حتی مقادیر پایین نیز ممکن است واکنش ایجاد کنند.
دکتر اکبری نیز تأکید کرده است که استفاده از این مواد در حدود مجاز برای حفظ کیفیت و ایمنی محصول انجام می‌شود، اما کودکان، افراد دارای پوست حساس و کسانی که سابقه آلرژی یا اگزما دارند بهتر است هنگام خرید، نام این ترکیبات را روی بسته‌بندی بررسی و در صورت امکان محصول جایگزین انتخاب کنند.
برای مقایسه، مقررات اتحادیه اروپا در سال‌های گذشته محدودیت این مواد را به‌شدت افزایش داده است. در این بازار، MIT به‌تنهایی تنها در محصولات شستنی و حداکثر با غلظت ۰.۰۰۱۵ درصد یا ۱۵ ppm به‌عنوان نگهدارنده مجاز است. ترکیب CMIT/MIT نیز در محصولات شستنی تا همین سقف و با شرایط مشخص مجاز است و استفاده آن‌ها در محصولات ماندگار روی پوست محدود شده است. این تصمیم پس از افزایش موارد حساسیت تماسی و ارزیابی کمیته علمی ایمنی مصرف‌کننده اروپا اتخاذ شد.
نکته مهم برای مصرف‌کننده این است که مشاهده نام Methylisothiazolinone یا Methylchloroisothiazolinone روی یک شامپوی مجاز به معنی غیرایمن یا غیرمجاز بودن آن نیست. ایمنی به غلظت، نوع محصول، مدت تماس با پوست، فرمول نهایی و حساسیت فرد بستگی دارد. مشکل اصلی زمانی مطرح می‌شود که میزان مصرف از حدود قانونی فراتر رود یا فرد قبلاً نسبت به این مواد حساس شده باشد.
افرادی که پس از استفاده از شامپو یا شوینده خاصی به‌طور تکرارشونده دچار خارش، قرمزی، پوسته‌ریزی یا التهاب می‌شوند، بهتر است مصرف محصول را متوقف کرده و برای تشخیص علت با پزشک یا داروساز مشورت کنند. در موارد مشکوک به آلرژی تماسی، متخصص پوست می‌تواند با آزمون‌های تشخیصی مانند Patch Test ماده حساسیت‌زا را بررسی کند.
پیام این هشدار برای تولیدکنندگان نیز روشن است: در سیستم‌های نگهدارنده، صرف کنترل میکروبی محصول کافی نیست. ریسک حساسیت‌زایی، غلظت نهایی نگهدارنده، نوع محصول و درج شفاف ترکیبات روی برچسب باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرند.
در نهایت، عبارت‌هایی مانند «فاقد نگهدارنده» نیز الزاماً نشان‌دهنده محصول ایمن‌تر نیستند. محصول آرایشی حاوی آب باید در طول عمر مصرف خود در برابر آلودگی میکروبی محافظت شود و مسئله اصلی، استفاده علمی و کنترل‌شده از نگه‌دارنده‌هاست؛ نه حذف بازاریابی‌شده یک گروه از مواد.
