طرح کالابرگ الکترونیکی با هدف حفظ قدرت خرید خانوارها در برابر افزایش قیمت کالاهای ضروری اجرا میشود، اما فهرست اقلام مشمول آن همچنان بیشتر بر نیازهای غذایی متمرکز است. در تازهترین فهرستهای اعلامشده، کالاهایی مانند برنج، روغن، حبوبات، لبنیات، گوشت، مرغ، تخممرغ و ماکارونی در طرح قرار دارند و محصولات بهداشت فردی در میان اقلام اصلی دیده نمیشوند.
این در حالی است که صابون، خمیردندان، شامپو، شوینده بدن، نوار بهداشتی، پوشک کودک و محصولات مراقبت از سالمندان، دیگر کالاهای لوکس یا قابل حذف از سبد خانوار نیستند. استفاده مستمر از این محصولات با سلامت پوست، دهان و دندان، بهداشت زنان، کودکان و سالمندان ارتباط مستقیم دارد.
بهداشت فردی نباید قربانی کاهش قدرت خرید شود
هنگامی که هزینههای زندگی افزایش پیدا میکند، خانوارهای کمدرآمد ناچار میشوند خرید برخی محصولات بهداشتی را کاهش دهند، مصرف آنها را طولانیتر کنند یا به سمت کالاهای ارزان و فاقد اصالت بروند. چنین رفتاری ممکن است در کوتاهمدت به کاهش هزینه خانوار کمک کند، اما میتواند پیامدهای بهداشتی و هزینههای درمانی بیشتری ایجاد کند.
افزودن محصولات بهداشتی به کالابرگ به معنای قرارگرفتن همه کالاهای آرایشی و مراقبتی در این طرح نیست. باید میان لوازم آرایش تزئینی و اقلام پایه بهداشت فردی تفاوت روشنی وجود داشته باشد و تنها محصولاتی انتخاب شوند که مصرف منظم آنها برای حفظ سلامت و بهداشت خانواده ضروری است.
این طرح میتواند ابتدا برای گروههای آسیبپذیر اجرا شود؛ برای مثال، پوشک و شوینده کودک برای خانوادههای دارای فرزند خردسال، نوار بهداشتی برای زنان و محصولات بهداشت فردی متناسب با نیاز سالمندان و افراد دارای معلولیت در نظر گرفته شود. امکان انتخاب برندهای مختلف نیز میتواند رقابت میان تولیدکنندگان و حق انتخاب مصرفکننده را حفظ کند؛ همانگونه که در ساختار فعلی کالابرگ، محدودیت مشخصی برای انتخاب نشان تجاری اقلام مشمول اعلام نشده است.
فرصتی برای حمایت همزمان از سلامت و تولید
بخش مهمی از صابون، شامپو، خمیردندان، محصولات بهداشت بانوان و شویندههای شخصی مورد نیاز کشور در داخل تولید میشود. اختصاص بخشی از اعتبار کالابرگ به این محصولات میتواند ضمن حمایت از سلامت خانوار، تقاضای قابل پیشبینیتری برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد کند؛ مشروط بر اینکه کیفیت، قیمت و مجوز قانونی محصولات بهدقت کنترل شود.
اجرای این پیشنهاد نیازمند تعریف دقیق اقلام، تعیین استانداردهای کیفی و جلوگیری از تحمیل برند خاص به مصرفکننده است. کالابرگ بهداشتی باید به مردم امکان دهد از میان محصولات مجاز و دارای قیمت مناسب انتخاب کنند، نه اینکه به مسیر توزیع محصولات کمکیفیت یا انحصاری تبدیل شود.
سبد ضروری خانوار فقط از مواد غذایی تشکیل نمیشود. در شرایطی که طرح کالابرگ برای حفظ قدرت خرید مردم گسترش یافته و اعتبار آن در سال ۱۴۰۵ نیز در اختیار خانوارهای مشمول قرار گرفته است، بازنگری در فهرست کالاها و افزودن اقلام پایه بهداشت فردی میتواند گام بعدی این سیاست حمایتی باشد.