پیری پوست تنها به کاهش تولید کلاژن محدود نمیشود. با افزایش سن، نوعی آسیب شیمیایی به نام محصولات نهایی گلیکاسیون پیشرفته (AGEs) در پروتئینهای بدن تجمع پیدا میکند. یکی از شناختهشدهترین این ترکیبات، Nε-carboxymethyl-lysine (CML) است که به مرور زمان باعث سفت شدن، کاهش انعطافپذیری و افت عملکرد پروتئینهایی مانند کلاژن میشود.
در مطالعهای که بهتازگی در مجله Nature Communications منتشر شده، پژوهشگران شرکت Revel Pharmaceuticals با همکاری دانشمندانی از Calico و دانشگاه کلرادو، آنزیمی به نام CMLase طراحی کردهاند که میتواند این نوع آسیب را از روی پروتئینها حذف کند. این آنزیم پس از بررسی بیش از ۵۰۰ میلیون گونه مختلف از طریق مهندسی تکاملی ساخته شده است.
نتایج آزمایشهای انجامشده روی بافتهای انسانی امیدوارکننده بود. این آنزیم توانست میزان CML را در بافت شریان یک فرد ۷۵ ساله بیش از ۷۰ درصد و در نمونههای پوست سالمندان بیش از ۵۵ درصد کاهش دهد؛ بهطوری که میزان این آسیب شیمیایی در پوست به سطحی کمتر از پوست افراد حدود ۳۱ ساله رسید. همچنین پژوهشگران اعلام کردند که آنزیم، بدون آسیب رساندن به ساختار اصلی پروتئینها، بخش عمدهای از این تغییرات شیمیایی را حذف کرده است.
با وجود این نتایج، متخصصان تأکید میکنند که این یافته به معنای درمان قطعی پیری یا از بین رفتن چینوچروکها نیست. آزمایشها تاکنون تنها روی نمونههای بافتی خارج از بدن انجام شدهاند و هنوز مشخص نیست این آنزیم در بدن انسان تا چه اندازه ایمن، مؤثر و قابل استفاده خواهد بود. انجام مطالعات حیوانی و سپس کارآزماییهای بالینی برای تأیید اثربخشی و ایمنی آن ضروری است.
با این حال، بسیاری از پژوهشگران این دستاورد را یک پیشرفت مهم در حوزه زیستشناسی پیری میدانند؛ زیرا برای نخستین بار نشان داده شده که نوعی آسیب شیمیایی که سالها غیرقابل بازگشت تصور میشد، میتواند بهصورت آنزیمی حذف شود. اگر این فناوری در آینده به درمانهای بالینی تبدیل شود، شاید بتواند در کنار روشهای دیگر، به حفظ سلامت پوست و سایر بافتهای بدن در سنین بالا کمک کند.