رئیس کانون نهادهای تأیید صلاحیت‌شده ایران در حاشیه آیین افتتاح نمایشگاه بین‌المللی ایران بیوتی و کلین، در گفت‌وگو با خبرگزاری صداوسیما، بر ضرورت تقویت نقش نهادهای ارزیابی انطباق در اجرای استانداردهای اجباری صنایع آرایشی، بهداشتی و شوینده تأکید کرد.
دکتر علیرضا محب‌علی با اشاره به اینکه محصولاتی مانند شامپو، مایع ظرفشویی، مایع دستشویی و برخی دیگر از فرآورده‌های پرمصرف مشمول استاندارد اجباری هستند، اظهار کرد: استاندارد اجباری نباید صرفاً به‌عنوان یک الزام اداری تلقی شود، بلکه باید ابزاری برای حفاظت از سلامت مصرف‌کننده، تضمین حداقل کیفیت و جلوگیری از عرضه محصولات نامنطبق باشد.
وی افزود: اجرای صحیح استانداردهای اجباری زمانی محقق می‌شود که تمام حلقه‌های ارزیابی انطباق، از نمونه‌برداری و آزمون تا بازرسی، بررسی مستندات و صدور گواهی، توسط مجموعه‌های دارای صلاحیت فنی انجام شود.
رئیس کانون نهادهای تأیید صلاحیت‌شده ایران تصریح کرد: آزمایشگاه‌های آزمون، شرکت‌های بازرسی و نهادهای صدور گواهی تأیید صلاحیت‌شده، بازوی فنی نظام استاندارد کشور هستند و می‌توانند بخش مهمی از فرایندهای کنترل کیفیت و ارزیابی انطباق را با دقت، استقلال و سرعت بیشتری انجام دهند. محب‌علی ادامه داد: در محصولاتی مانند شامپو و مایع ظرفشویی، کیفیت تنها به ظاهر، رایحه یا میزان کف‌کنندگی محدود نمی‌شود. ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و میکروبی، میزان مواد فعال، ایمنی فرمولاسیون، آلودگی‌های احتمالی و صحت اطلاعات درج‌شده روی برچسب، همگی باید براساس استانداردهای مربوطه کنترل شوند. وی تأکید کرد: در شامپو به دلیل تماس مستقیم با پوست و مو، کنترل ایمنی مواد اولیه، آلودگی میکروبی و پایداری فرمولاسیون اهمیت ویژه‌ای دارد. در مایع ظرفشویی نیز علاوه بر قدرت پاک‌کنندگی، ایمنی مصرف‌کننده، کیفیت مواد اولیه و رعایت حدود تعیین‌شده در استانداردها باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیس کانون نهادهای تأیید صلاحیت‌شده ایران با بیان اینکه اجرای استاندارد اجباری نباید به افزایش بروکراسی برای تولیدکنندگان منجر شود، گفت: رویکرد نظارتی باید ریسک‌محور باشد و سابقه عملکرد، نظام کنترل کیفیت، توان آزمایشگاهی و میزان انطباق هر واحد تولیدی در نوع و شدت نظارت لحاظ شود. وی افزود: تولیدکننده‌ای که دارای نظام کنترل کیفیت مؤثر و سابقه مناسب در رعایت استانداردهاست، نباید با همان الگوی نظارتی واحدی مواجه شود که سابقه عدم انطباق یا ضعف در کنترل فرایند دارد.
محب‌علی با اشاره به ضرورت حذف کنترل‌های موازی گفت: تولیدکننده نباید برای اثبات یک ویژگی فنی واحد، ناچار به انجام چندباره آزمون‌های مشابه در آزمایشگاه‌های مختلف باشد. پذیرش نتایج آزمون، بازرسی و گواهی نهادهای تأیید صلاحیت‌شده می‌تواند هزینه‌ها را کاهش داده و سرعت عرضه محصولات استاندارد را افزایش دهد.
وی ادامه داد: استاندارد باید تولیدکننده مسئول و سرمایه‌گذار در کیفیت را از تولیدکننده‌ای که با کاهش کیفیت و استفاده از مواد اولیه نامناسب رقابت می‌کند، متمایز سازد. اجرای دقیق استانداردهای اجباری، در واقع حمایت از تولیدکنندگان سالم و جلوگیری از رقابت ناسالم در بازار است.
رئیس کانون نهادهای تأیید صلاحیت‌شده ایران همچنین بر اهمیت نظارت پس از عرضه تأکید کرد و گفت: کنترل کیفیت نباید تنها به زمان صدور مجوز یا دریافت نشان استاندارد محدود شود. نمونه‌برداری از بازار، پایش تغییرات فرمولاسیون و بررسی مستمر کیفیت محصولات باید به‌صورت نظام‌مند انجام شود.
وی نمایشگاه ایران بیوتی و کلین را فرصتی برای گفت‌وگوی مستقیم میان تولیدکنندگان، دستگاه‌های حاکمیتی، آزمایشگاه‌ها، شرکت‌های بازرسی و مجموعه‌های علمی دانست و افزود: صنعت آرایشی، بهداشتی و شوینده کشور از ظرفیت تولیدی بالایی برخوردار است، اما برای حضور در بازارهای صادراتی باید بتواند انطباق محصولات خود با استانداردهای بین‌المللی و الزامات کشورهای مقصد را اثبات کند.
محب‌علی خاطرنشان کرد: نهادهای تأیید صلاحیت‌شده می‌توانند در ارزیابی محصول، شناسایی الزامات بازار هدف و کاهش ریسک برگشت
کالا نقش مؤثری ایفا کنند. پذیرش بین‌المللی نتایج آزمون و بازرسی نیز موجب کاهش هزینه و زمان صادرات خواهد شد.
رئیس کانون نهادهای تأیید صلاحیت‌شده ایران در پایان گفت: رویکرد این کانون، تقابل با دستگاه‌های حاکمیتی نیست، بلکه ایجاد تقسیم کار حرفه‌ای میان دولت و نهادهای فنی است؛ به‌گونه‌ای که دولت بر سیاست‌گذاری و نظارت عالیه تمرکز کند و فعالیت‌های تخصصی از طریق نهادهای مستقل و تأیید صلاحیت‌شده انجام شود.
وی تأکید کرد: استفاده نظام‌مند از ظرفیت نهادهای تأیید صلاحیت‌شده می‌تواند استانداردهای اجباری را به ابزاری برای ارتقای کیفیت، حمایت از تولیدکنندگان مسئول، حفاظت از حقوق مصرف‌کنندگان و توسعه صادرات تبدیل کند.
